Informacja turystyczna Nysa
Informacja turystyczna Nysa
 

Wycieczka wodnym szlakiem

1.      Reduta Kardynalska
2.      Fort Wodny
 

  • Długość trasy 3 km  
  • Czas trwania wycieczki 3-4 h

 

Wychodząc z bastionu św. Jadwigi zaczynamy kolejną wycieczkę która poprowadzi nas wodnym szlakiem. Kierujemy się ku mostowi Kościuszki przed którym zaczyna się ulica Wyspiańskiego i jednocześnie trasa spacerowa nad rzeką w stronę jeziora. Ponieważ znajdująca się po drodze reduta Kardynalska nie jest udostępniona do zwiedzania proponuję iść brzegiem rzeki by przed tamą wojskową wejść na górę wału skąd będziemy mieli widok na czoło wspomnianej reduty.


Reduta Kardynalska została zbudowana z bliźniaczą redutą Kapucyńską dla obrony urządzeń wodnych oraz wzmocnienia obrony Obwałowań Jerozolimskich Wewnętrznych. Reduta Kardynalska została zbudowana na rzecznej wyspie w latach- 1743-46 na planie zbliżonym do kwadratu. Pierwotnie reduta otoczona była fosą, jednak bagnisty teren spowodował z czasem jej rozmycie. Reduta  podobnie jak inne dzieła obronne fortyfikacji nyskich była przebudowywana w XIX wieku. Jeszcze później już po utracie znaczenia militarnego przebudowano wnętrze kazamat powiększając min. szczelinowe otwory na okna. Obecnie wysokie mury zewnętrzne osłonięte są niemal całkowicie przez gęstą roślinność. Do wnętrza reduty prowadzi wejście przez ozdobiony w klasycystycznym stylu portal zdobiący  tunel bramny. Przy końcu tunelu po jego obu stronach znajdują się dwie wartownie. W wartowni po lewej stronie znajduje się korytarz kontrminowy. Kolisty dziedziniec otoczony jest pomieszczeniami gospodarczo –koszarowymi. Po lewej stronie dziedzińca, znajduje się wejście do  klatki schodowej prowadzącej na koronę wału. Zaraz za nią obszerne pomieszczenia tworzą amfiladę sięgającą niemal do połowy reduty. W nich znajdują się zamurowane, po paru metrach korytarze kontrminowe. Ten ciąg kazamatów zakończony jest nieco niższym krótkim korytarzem z okienkiem kojarzącym się ze stołówką. I rzeczywiście następne wejście z dziedzińca prowadzi do dwóch niedużych pomieszczeń. Pierwsze ma wspomniane okienko a drugie ma wymurowane zlewy. Można przypuszczać, że pomieszczenie to było kuchnią i jest jedynym takim wśród nyskich fortyfikacji. Kazamaty drugiej połowy  reduty nie mają korytarzy kontrminowych.


W bramie reduty można zobaczyć najstarsze zachowane na Śląsku, wrota forteczne z 1744roku a obok na zewnętrznej elewacji reduty ,wisi żeliwna tablica upamiętniająca zalanie reduty w powodzi 1829r. Reduta  po 1945r. użytkowana była przez wojsko, później przez prywatnych przedsiębiorców. Obecnie czeka na rewitalizację.


My natomiast idąc dalej przechodzimy koło pozostałości przyczółka Śluzy nr 1.Stanowiła ona wraz z innym system pozwalający na szybkie zatopienie przedpola twierdzy oraz regulację poziomu wody w kanałach służących min. do napędu kół w młynach prochowych. Nieco dalej idąc między parkiem a kanałem dojdziemy do Fortu Wodnego na Bielawce. Został on zbudowany został już w 1741 za czasów austriackich jako prosty szaniec palisadowy. Już wkrótce pod rządami pruskimi został dwukrotnie przebudowany w 1745 i 1878r. Fort ten był też nazywany Fortem Blokhauz z racji zbudowanego na placu fortecznym magazynu amunicji(w 1910r). Dziś po magazynach pozostały tylko fundamenty na których po rewitalizacji zbudowano scenę. Fort otoczony fosą z wodami Białej (nazywanej też popularnie Bielawką), która poprzez prosty kanał łączy się z rzeką Nysą. Do wnętrza fortu prowadzi droga przez przecięcie w wale ,przez groblę(dawniej nad fosą przerzucony był most). Wjazd osłonięty jest dodatkowo niewysokim wałem. Po wejściu na dziedziniec na wprost widać budynek, w którym mieściły się koszary i magazyny, przykryte ziemnym nasypem. Po rewitalizacji zostały one wydzierżawione na lokal gastronomiczny. Z  lewej strony znajdują się dwa niewielkie schrony artyleryjskie. Dwie pochylnie wzdłuż wałów  prowadzą na szeroki taras znajdujący się przed czołowym wałem. Fort ten dawniej wraz z innymi dziełami osłaniał tereny, na których znajdowały się min. młyny zbożowe i prochowe. Fort jest ogólnie dostępny, a od wiosny zyska dodatkową atrakcję. Ale jaką? O tym każdy będzie mógł się przekonać w przyszłym roku. Po zwiedzeniu fortu wodnego spacerując parkowymi alejkami po 40 minutach wrócimy do miasta.


Szlak opracowała p. Krystyna Dubiel
Przewodnik Sudecki