Informacja turystyczna Nysa
Informacja turystyczna Nysa
 

Szlak błogosławionej Marii Luizy Merkert

  • Długość trasy - około 9 km  
  • Czas trwania wycieczki 6 h

Maria Luiza Merkert urodziła się 21.09.1817 roku w Nysie. Tu także uczyła się w Katolickiej Szkole dla dziewcząt w znajdującej się w północnej pierzei  rynku. Tam uczyła się również zajęć potrzebnych do prowadzenia gospodarstwa domowego. Te zdobyte w prowadzonej przez Magdalenki szkole umiejętności bardzo się przydały i umożliwiły później godne utrzymanie pielęgnując, chorą na gruźlicę matkę zdobyła pierwsze doświadczenia w opiece nad chorymi. Po jej śmierci dwudziestopięcioletnia Maria Merkert wraz z siostrą Matyldą przenosi się z rodzinnego domu przy ulicy Celnej do jednej z ośmiu kamienic, tworzących tzw. domy altarzystów na Placu Kościelnym. Obie z siostrą wolny od pracy czas postanowiły poświęcić działalności charytatywnej. W tym czasie spotykają pochodzącą z Prudnika Klarę Wolf, która wystąpiła w Nysie z ideą pielęgnacji chorych i opuszczonych w ich domach.

 

Maria wraz z siostrą i koleżanką Franciszką Werner, dołączyła do Klary Wolf. Utworzyły Stowarzyszenie pw. Najświętszego Serca Jezusa i rozpoczęły opiekę nad chorymi oraz zbierając datki dla najbiedniejszych. O ich szarych peleryn nazwano je Szarymi Siostrami. W maju 1846 roku umiera jej siostra Matylda, która zaraziła się  pielęgnując chorych w Prudniku. Nieco później zgodnie z sugestią biskupa wrocławskiego ,który chciał im dać w zarządzanie szpital Maria Merkert podjęła nowicjat w Zgromadzeniu Sióstr Miłosierdzia św. Karola Boromeusza w Pradze. Dodatkowo pracując w szpitalu prowadzonym przez to zgromadzenie zdobyła także fachowe umiejętności pielęgniarskie.

 

 Kiedy do Nysy w 1848 roku do Nysy sprowadzono Siostry Boromeuszki z Pragi przekazano im szpital biskupi przy kościele św. Piotra i Pawła, przyłączono do ich zgromadzenia Szare Siostry z Nysy. Rok później w 1849 r. Maria Merkert wraca do Nysy do pracy we wspomnianym szpitalu. Niedługo potem chcąc pomagać chorym w ich domach opuściła nowicjat Sióstr Boromeuszek i zamieszkała u krewnych. Decyzja ta spowodowała że odmówiono jej  przyjmowania Komunii Św., a Szarwe Siostry często na ulicy obrzucano kamieniami i nazywano nowymi świętymi. Mimo tych przykrości w 1850r. Maria składa w magistracie Statut Stowarzyszenia Sióstr Św. Elżbiety. To Stowarzyszenie liczące 4 siostry jest organizacją świecką. Dopiero dziewięć lat później w 1859 roku biskup Henryk Forster zatwierdził Stowarzyszenie Sióstr Św. Elżbiety a Maria Merkert została wybrana przełożoną nowej wspólnoty zakonnej. Dla szybko rozwijającego się zgromadzenia staraniem matki Marii powstał Dom Macierzysty obok Rynku Solnego.Za życia Marii Merkert do zgromadzenia służącego chorym i biednym wstąpiło około 500 dziewcząt, które w Domu Macierzystym uczyły się posługiwać chorym by potem po zdaniu egzaminu otrzymać państwowy dyplom.

 

Maria Merkert zmarła 14.XI.1872 roku w Nysie, doczekawszy się już 90 ośrodków zakonnych w różnych krajach. Nazywana Śląską Samarytanką i Kochaną Matką wszystkich ubogich została odprowadzona na Cmentarz Jerozolimski przez niemal wszystkich mieszkańców Nysy. Po latach w 1964 r. jej doczesne szczątki zostały przeniesione do kościoła św. Jakuba a 30.09.2007 r. została  oficjalnie ogłoszona błogosławioną.

 

Trasę naszego szlaku, podobnie jak opracowanego  przez Biuro Promocji UM, zaczynamy od Domu Macierzystego nazywanego Stammhaus - Kolebka. Szlak jest oznakowany tablicami z krótkimi sentencjami Marii Merkert. Każdy z tych swoistych ”sms-ów” nawiązuje do miejsca w których jest umieszczony.

 

1.      Na ścianie Domu Macierzystego (ul. Sobieskiego 7) czytamy „Proszę z miłością i cierpliwością pielęgnować chorych”. W tym jednym krótkim zdaniu zawiera się cały testament Marii,

 

2.      Przy bramie LO „Carolinum” (ul. Sobieskiego 2) widać kolejne przesłanie ”Czyń wszystkim wiele dobra”. W budynku obecnego liceum mieścił się lazaret dla jeńców z  wojen austriacko-pruskich 1866r .i francusko-pruskiej z 1870/1871r.,

 

 

3.      Na chodniku przy końcu ulicy Celnej gdzie kiedyś stał dom rodzinny Marii jest tablica z napisem „Dla biednych dzieci bądź matką”,

 

 

4.      Po skręceniu w prawo, w boczną ulicę Karola Miarki dojdziemy do kolejnej tablicy głoszącej „Nie trać odwagi i czyń co w Twojej mocy, Bóg resztę uzupełni”. To na tej ulicy dawniej noszącej nazwę św. Józefa, Maria Merkert mieszkała przez dwa lata,  po odejściu z nowicjatu, by wznowić opiekę nad chorymi w ich domach,

 

 

5.      Nieco dalej na Placu Kościelnym gdzie kiedyś stały domy altarzystów jest kolejna tablica z napisem „Spojrzenie wstecz niech Cię napełnia wdzięcznością ”. To tu w jednej z kamienic Maria w raz z siostrą wynajmowały mieszkanie i rozpoczęły pierwszy trwający cztery lata okres działalności charytatywnej,

 

 

6.      Kolejną tablicę zobaczymy przy wejściu do bazyliki św. Jakuba. Napis „Bóg jest dobrym Ojcem i spogląda na Ciebie z miłością” mówi sam za siebie. To w tym kościele Maria przyjęła sakrament Komunii, Bierzmowania i tu znajduje się sarkofag z jej doczesnym szczątkami. W tej także świątyni doczekała się wyniesienia na ołtarze,

 

7.      Kolejne kroki kierujemy do północnej pierzei rynku gdzie kiedyś znajdował się klasztor i do 1830 r. kościół Sióstr Magdalenek i gdzie uczyła się Maria. Tu na chodniku przeczytamy „Życzę Ci pełnej świadomości powołania”,

 

8.      Na następnej tablicy u stóp kościoła św. Piotra i Pawła przeczytamy „Niech Bóg błogosławi wszystkim dobrodziejom ”. W tym kościele poświęcono kamień węgielny pod budowę Domu Macierzystego a liczne darowizny umożliwiły jego rychłe wybudowanie,

 

9.      Za zakrętem przy bramie do Domu Rekolekcyjnego (ul. E. Gierczak 2) można przeczytać ”Życzę Ci pokoju z Bogiem, ze sobą i z bliźnimi”. W dawnym budynku klasztoru bożogrobców po sekularyzacji utworzono biskupi szpital pw. św. Józefa dla dzieci i starszych osób,


10.  Istniejący do dziś szpital miejski (ul. Bohaterów Warszawy 23) wzniesiono w 1910  roku i przekazano pod zarząd Zgromadzenia Sióstr św. Elżbiety. Współcześnie w 2006 roku szpital ten otrzymał imię Marii Merkert. Napis „Bóg jest ze wszystkimi ,którzy mu ufają” jest zapewne pociechą dla wielu chorych.

 

Kolejne punkty szlaku Marii Merkert będą prowadzić poza centrum miasta ale warto nimi podążyć by krocząc śladami tej niezwykłej kobiety spróbować odnaleźć swoją własną drogę w życiu,

 

11.  Klasztor Dominikanów przy ul. Ujejskiego. Wkrótce po sekularyzacji budynki klasztoru Dominikanów przekazano administracji szpitala wojskowego. Tu także Matka Maria otworzyła placówkę gdzie siostry pielęgnowały chorych żołnierzy. Na budynku znajduje się napis „Twoim obowiązkiem jest troska o zdrowie”,

 

12.  Przy ulicy Słowiańskiej znajduje się dom dla starszych sióstr zakupiony w 1971r. przez Marię Merkert. Tu także znajdował klasztor św. Jerzego gdzie mieściła się pensja dla dziewcząt. Utworzono tu rezerwowy lazaret gdzie Szare Siostry opiekowały się rannymi żołnierzami z I wojny światowej. Lazaret istniał do 1945r. Napis na budynku ”Niech Bóg udzieli Ci cierpliwości w cierpieniu, odwagi w godzinie śmierci” można odnieść do dawnych i dzisiejszych czasów,

 

13.  Kolejna tablica znajduje się na bloku nr 1-4 przy ulicy Marii Merkert. Na niej jest napis „Złóż swój los w ręce Boga”,

 

 

14.  Przy wejściu do niepozornego kościoła św. Franciszka z Asyżu przy ul .Bramy Grodkowskiej jest tablica z napisem „Moje serce życzy Tobie wszelkiego dobra”. Tu przed wielu laty rodzice Marii Merkert zawarli związek małżeński,

 

 

15.   Przedostatnia tablica znajduje się w lasku złotogłowickim przy kościele Matki Bożej Wspomożenia Wiernych Maria Hilfe. Napis „Dobry bóg znów cudownie pomoże” nawiązuje do historii powstania tego niezwykłego miejsca pielgrzymkowego. Również i Maria Merkert zgodnie ze swoim ślubowaniem co roku pielgrzymowała do cudownego obrazu. I dziś wielu mieszkańców Nysy tu pielgrzymuje prosząc swoją niebieską Matkę za wstawiennictwem ziemskiej Matki Marii o zdrowie i błogosławieństwo. O historii Maria Hilfe przeczytamy w naszej trasie spacerowej „Szlak pamięci i wdzięczności”.

 

16.   Ostatnim miejscem na szlaku jest miejsce pochówku Marii Luizy Merkert - spoczywa ona na Cmentarzu Jerozolimskim przy ul. Mieczysława I.


Szlak opracowała p. Krystyna Dubiel
Przewodnik Sudecki