Fort Prusy
Jeden z najstarszych elementów pruskich fortyfikacji, a zarazem największy fort Twierdzy Nysa, wzniesiony w latach 1743–1745. W latach 1771–1774 dodano trzy flesze, a w latach 1771–1776 rozbudowano system chodników przeciwminowych. Fort ma narys pięcioramiennej gwiazdy z pięciobocznym trzonem kazamatowym, suchą fosą, pięcioma rawelinami i pięcioma przeciwstrażami. Posiada studnię o głębokości 25–32 metrów z monogramem Fryderyka Wielkiego FR oraz liczne poterny. W XIX wieku służył jako koszary i więzienie (m.in. dla Markiza de La Fayette, jednego z twórców Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela), a od 1914 roku jako magazyn sprzętu wojskowego. Dziś to jeden z ważniejszych obiektów turystycznych Twierdzy z muzeum militariów, izbą kata czy wystawą o obronności oferujący zwiedzanie z przewodnikiem i liczne wydarzenia kulturalne. Podczas zwiedzania można podziwiać m.in. sieć korytarzy kontrminerskich. W suchej fosie okalającej główną część kazamatową utworzono utwardzoną ścieżkę pieszo-rowerową. Przy obiekcie znajdziemy także tablice opisujące występujące tam gatunki nietoperzy.
Adres: ul. Obrońców Tobruku
Tel. +48 726 065 144 / + 48 694 555 768
Wieża Ciśnień
Monumentalna wieża z 1907 roku, wzniesiona na najwyższym wzniesieniu miasta w pobliżu Fortu Prusy. Nazwana Bismarckturm na cześć Ottona von Bismarcka, pełniła funkcje widokowe i była związana z systemem wodociągowym. Znajdowała się tu Sala Pamięci Poległych podczas I Wojny Światowej, a dziedziniec służył jako miejsce różnych uroczystości. Obecnie w sezonie wieża służy jako punkt widokowy (obsługiwany przez Fort Prusy).
Adres: ul. Obrońców Tobruku
Fort II (Regulicki)
Doskonale zachowany i najdalej na północ wysunięty fort Twierdzy Nysa, bliźniaczy do Fortu I. Powstał w latach 1865–1866 jako dzieło prowizoryczne, a w latach 1871–1873 przebudowany na fort stały. Posiada narys czworobocznej lunety, trawersy i schrony na wałach oraz kazamaty koszarowo‑gospodarcze. W odróżnieniu od Fortu I wyposażony jest w chodniki przeciwminowe. Od 1934 roku służył jako magazyn sprzętu wojskowego. Obecnie jest udostępniany do zwiedzania przez Fundację Twierdza Nysa. W środku zobaczymy ciekawą wystawę, bardzo dobrze zachowane korytarze kontrminerskie. Jest miejscem, gdzie odbywają się rekonstrukcje historyczne wojen prusko-napoleońskich podczas Dni Twierdzy Nysa.
Adres: ul. Artyleryjska
Tel. 665 062 108
Bastion św. Jadwigi
Jedyny zachowany bastion, spośród dawnych dziesięciu bastionów okalających Nysę. Dogodnie położny blisko centrum. Powstał w czasach austriackich, w 1643 roku jako jeden z dziesięciu bastionów staroholenderskich budowanych pod nadzorem Jeremiasa Constantina Altenbergera. W latach 1742–1758 został gruntownie przebudowany według projektu gen. G.C. Walravego, a w latach 1771–1776 dodano murowane kazamaty (podobnie jak w innych dwóch z dziesięciu bastionów). W czasie oblężenia Nysy w 1807 roku działało tu laboratorium amunicji – napełniano granaty armatnie i moździerzowe. Przed 1859 rokiem kazamaty służyły jako koszary wojsk saperskich, a od sierpnia 1870 roku przetrzymywano tu około 500 francuskich jeńców wojny francusko- pruskiej. Bastion ma plan pięcioboku, 39- osiową elewację z monogramem Fryderyka Wielkiego (FR 1775) oraz wiele sklepionych kolebkowo pomieszczeń i korytarze łączące prawie wszystkie pomieszczenia. We wrześniu 2024 roku zrewitalizowany początkiem XXI wieku obiekt dotknęła powódź. Obecnie właścicielem obiektu jest Nyski Dom Kultury im. Wandy Pawlik w Nysie. Trwa przywracanie działających tam wcześniej atrakcji oraz jego funkcji turystyczno-kulturalnej. Znajduje się w nim restauracja.
Adres: ul. Piastowska 19
tel. + 48 77 433 33 37 (Nyski Dom Kultury im. Wandy Pawlik)
Fort Wodny (Blockhaus)
Zbudowany przez Austriaków w 1741 roku jako wysunięty szaniec palisadowy otoczony wodą. W 1745 roku przebudowany na lunetę. W 1807 roku zdobyty przez oddziały wirtemberskie walczące u boku Napoleona, a następnie zniszczony. Odbudowany w 1809 roku przez kapitana Schultza, wzmocniony w 1810 roku i przebudowywany w latach 1830–1850. W latach 1878–1880 przekształcony w jednowałowy fort piechoty i artylerii. Od 1910 roku służył jako magazyn amunicji. Obecnie dostępny w godzinach działania lokalu gastronomicznego. Właścicielem i zarządcą tego malowniczo położonego w Parku Miejskim obiektu jest Nyski Dom Kultury im. Wandy Pawlik.
Adres: ul. Powstańców Śląskich 2
tel. + 48 77 433 33 37 (Nyski Dom Kultury im. Wandy Pawlik)
Obwałowania Wysokie
Monumentalny ciąg umocnień powstały w latach 1774–1791 poprzez przekształcenie wcześniejszych redut oraz placu broni. W efekcie powstała linia pięciu bastionów: Kaplicznego, Place d’Armes, Regulickiego, Morawskiego i Grodkowskiego (rozebranego w większej części w latach 1929-1932). W latach 1865–1867 dokonano modernizacji, dodając kazamaty przeciwskarpowe, schrony na wałach oraz przebudowując drogę forteczną. Całość otacza szeroka sucha fosa z galeriami przeciwskarpowymi i wejściami do chodników przeciwminowych. Obecnie to zrewitalizowana trasa pieszo‑rowerowa o długości ponad 1,2 km z placem zabaw, zewnętrzną siłownią i ścieżką edukacyjno-przyrodniczą.
Wejścia od ul. Grodkowskiej, ul. Jana Koja, ul. Ignacego Krasickiego.
Reduta Kardynalska
Silne dzieło obronne z lat 1743–1746, osłaniające zachodnie umocnienia Nysy oraz śluzy Górną i na Młynówce. Założona na planie kwadratu z kolistym dziedzińcem otoczonym kazamatami, których sklepienia przykryto wałami ziemnymi. Na stanowiska artyleryjskie prowadziły pochylnie z poziomu dziedzińca. Reduta posiada klasycystyczną bramę wjazdową a przy niej zobaczymy tabliczkę z zaznaczonym poziomem powodzi z 1829 roku. Fosa została zasypana w XX wieku. Obiekt jest udostępniany w wybrane weekendy. Jest pod opieką Stowarzyszenia Miłośników Historii i Wojskowości im. rtm. W. Pileckiego „KRYPTONIM T-IV”.